Doktora Esasları

  • (1) Doktora programı, öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel problemleri, verileri geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma, analiz etme ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli becerileri kazandırır. Bir anabilim dalında doktora programının açılıp açılmayacağı, bu programın hangi anabilim dallarında ve nasıl yürütüleceğine ilişkin hususlar, Enstitü Kurulunun teklifi, Senatonun kararı ve Bakanlık onayı ile belirlenir. Açılması planlanan lisansüstü programlar hakkında Yükseköğretim Kuruluna bilgi verilir. Doktora programlarının adlarının ve kapsamlarının belirlenmesinde milli güvenlik ve milli savunma ihtiyaçlarının yanı sıra ilgili yurt dışı örnekler ve doktora düzeyindeki Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi dikkate alınır.
  • (2) Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi bir krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik 14 ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 300 AKTS kredisinden oluşur. Ders kredilerinin Avrupa Kredi Transfer Sistemi kredilerine dönüşüm esasları, Milli Savunma Üniversitesi Lisansüstü Ölçme ve Değerlendirme Yö- netmeliğine uygun olarak, Senato kararıyla belirlenir.
  • (3) Doktora programlarında Anabilim Dalı Başkanlığının teklifi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için en fazla iki, lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrenciler için en fazla dört ders seçilebilir.
  • (4) Lisans dersleri ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz.
  • (5) Doktora programları ikinci öğretim olarak açılamaz.
  • (6) Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin, bilime yenilik getirme, yeni bir bilimsel yöntem geliştirme, bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden en az birini yerine getirmesi gerekir.
  • (7) Bir dersin yarıyıl/kredi değeri, dersin yarıyıl haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık uygulama veya laboratuvar saatinin yarısının toplamıdır.
  • (8) Doktora programlarında derse devam zorunludur. Derse devam oranı teorik derslerde en az %70, uygulamalı derslerde en az %80'dir.
  • (9) Doktora programları, yurt içi ve yurt dışında ortak programlar şeklinde de düzenlenebilir. Yurt içi üniversitelerde ortak program açmak için Yükseköğretim Kurulu onayı, yurt dışı üniversitelerle ve yurt içi üniversite dışındaki diğer eğitim-öğretim kurumlarıyla ortak program açmak için Bakanlık onayı alınır. Bu programların uygulama usulleri, Enstitü Kurulunun teklifi ile Senato tarafından belirlenir. Açılması planlanan lisansüstü programlar hakkında Yükseköğretim Kuruluna bilgi verilir.
  • (1) Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır. Daha kısa sürede mezun olabilecek öğrencilerle ilgili esaslar Enstitü Kurulu tarafından belirlenir.
  • (2) Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
  • (3) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen on iki veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin ilişiği kesilir.
  • (4) Lisans derecesi ile doktora programına başvurmuş öğrencilerden, kredili derslerini ve/veya azami süresi içinde tez çalışmasını tamamlayamayanlara, doktora tezinde başarılı olamayanlara tezsiz yüksek lisans için gerekli kredi yükü, proje ve benzeri diğer şartları yerine getirmiş olmaları kaydıyla talepleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.
  • (1) Doktora programında Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı her öğrenci için Üniversite kadrosunda bulunan bir tez danışmanını en geç ikinci yarıyıl sonuna kadar atar. Öğrenci, tez danışmanını değiştirmek istediğinde Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığına danışman değişiklik formu ile başvurur. Öğrenci, danışmanıyla beraber belirlediği tez konusunu da en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığına önerir. Tez konularının seçiminde, Rektörlük tarafından Enstitü Müdürlüklerine bildirilen, Milli Savunma Üniversitesi Yüksek Danışma Kurulunun tavsiye ettiği ve Enstitü Kurulu tarafından her eğitim-öğretim yılı başında belirlenen öncelikli alan, problem ve araştırma yöntemleri dikkate alınır. Tez danışmanı tez konusu ile ilgili görüşünü bildirirken öğrencinin de görüşünü alır. Enstitü Anabilim Dalı kararı ile ilgili Enstitüye iletilen tez danışmanı ile tez konusu önerisi, kredili dersler ile seminer dersini başarıyla tamamlayan ve Enstitü Kurulu tarafından belirlenen asgari kredi notu ortalamasını tutturan öğrenciler için Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir.
  • (2) Tez danışmanı, Enstitüde kadrolu ya da geçici olarak görevli ve Senatonun belirleyeceği niteliklere sahip öğretim üyeleri arasından seçilir. Enstitüde belirlenen niteliklere sahip öğretim üyesi bulunmaması halinde Senatonun belirlediği ilkeler çerçevesinde Enstitü Yönetim Kurulu tarafından başka bir yükseköğretim kurumundan öğretim üyesi danışman olarak seçilebilir. Bu durumda, Enstitü Müdürlüğünce, üniversiteden görevlendirilecek başka öğretim üyesinin bağlı bulunduğu Rektörlüğün yazılı oluru alınır. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda atanacak ikinci tez danışmanı, üniversite kadrosu dışından da en az doktora derecesine sahip kişilerden olabilir.
  • (3) Akademik takvimde belirtilen süreler içerisinde tez konusu öneren veya değiştiren öğrenci, Enstitü Yönetim Kurulu karar tarihinin alındığı dönem sonundan önce tezini savunamaz. Dönem içerisinde tez konusu öneren veya değiştiren öğrenci ise takip eden dönemden önce tezini savunamaz.
  • (4) Tez danışmanı atanan her öğrenci için danışmanı tarafından uzmanlık alan dersi açı- lır. Uzmanlık alan dersinin uygulanma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlar Senato tarafından belirlenir.
  • (1) Doktora programında, öğrencinin yeterlik sınavına girebilmesi için ağırlıklı genel not ortalaması 4,00 kredi üzerinden 3,00'dan daha az olamaz.
  • (2) Yeterlik sınavı, derslerini ve seminerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci Enstitü Kurulu tarafından belirlenecek tarih aralıklarında bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer.
  • (3) Öğrencinin yeterlik sınavına başvuru süreci Senato tarafından belirlenir. Ancak yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın, lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.
  • (4) Yeterlik sınavları, Enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilen ve Enstitü Yönetim Kurulu tarafından onaylanan beş kişilik doktora yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Komite sınavı doğrudan yapabileceği gibi; farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla öğretim üyelerinden oluşan sınav jürileri de kurabilir. Sınav jürisi en az ikisi Üniversite dışından olmak üzere, danışman dâhil beş öğretim üyesinden oluşur. İlgili Enstitü anabilim dalı üçü Üniversite dışından olmak üzere en az yedi kişilik yeterlik jüri önerisini Enstitü Müdürlüğüne gönderir. Enstitü Yönetim Kurulu bu öneri içinden jüriyi teşkil eder. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda Enstitü Yönetim Kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur. Yeterlik sınavı toplantıları Enstitünün kadrolu öğretim elemanları ile kayıtlı lisansüstü öğrencilerinden oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.
  • (5) Yeterlik sınavı yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Yazılı sınavda başarılı olan öğrenci sözlü sınava alınır. Sınavlardan başarılı sayılmak için her iki sınavdan da 100 üzerinden en az 75 puan almış olmak gerekir. Sınav jürileri öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde Enstitüye tutanakla bildirilir.
  • (6) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci başarısız olduğu bölüm/bölümlerden bir sonraki yarıyılda aynı jüri önünde tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir.
  • (7) Yeterlik sınavı jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının üçte birini geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir. Öğrenci, Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla belirlenecek dersleri başarmak zorundadır. Fazladan alınan bu derslerden en geç altıncı yarıyılın sonuna kadar başarılı olamayan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
  • (8) Lisans derecesi ile doktora programına kabul edilmiş ve en az yedi dersini başarı ile tamamlamış bir öğrenci yüksek lisans programına geçebilir. Yüksek lisans programına geç- me şartları Senato tarafından belirlenir.
  • (9) Yeterlik sınav dönemlerinde yurt dışında görevli olan danışman öğretim üyesi, talebi durumunda Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile sınava Enstitü tarafından oluşturulan görüntülü konferans sistemi üzerinden katılabilir.
  • (1) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için Anabilim Dalı Başkanlığının teklifi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile bir ay içinde bir tez izleme komitesi oluşturulur.
  • (2) Tez izleme komitesi, Anabilim Dalı Başkanlığınca önerilen altı öğretim üyesi arasından, ilgili anabilim dalı içinden ve dışından birer üye olmak üzere sıralamaya bakılmaksızın Enstitü Yönetim Kurulu tarafından seçilen danışman dahil üç öğretim üyesinden oluşur. Enstitü Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü takdirde, Anabilim Dalı Başkanlığının önereceği jüri adayı sayısını arttırabilir.
  • (3) Tez önerisi savunması ile takip eden tez izleme sınavları tez izleme komitesi tarafından yapılır. İkinci danışmanının olması durumunda, ikinci danışman komite toplantılarına katılabilir.
  • (4) Tez izleme komitesinin kurulmasından sonraki dönemlerde, Anabilim Dalı Başkanlığının teklifi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.
  • (1) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtır.
  • (2) Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisi ile ilgili olarak kabul, düzeltme veya red kararlarından birini salt çoğunlukla verir. Düzeltme için bir ay süre verilir. Bu süre sonunda kabul veya ret yönünde salt çoğunlukla verilen karar, Enstitü anabilim dalı başkanlığınca işlemin bitişini izleyen üç gün içinde Enstitü Müdürlüğüne tutanakla bildirilir.
  • (3) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve/veya tez konusu seçme hakkına sahiptir. Bu durumda yeni bir tez izleme komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusunu değiştiren öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
  • (4) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir.
  • (5) Tez önerisi savunması sonucunda kabul edilen tez konusu, Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir.
  • (6) Tez öneri sınavı döneminde yurt dışında görevli olan komite üyeleri veya altı aydan fazla yurt dışında bulunması gereken öğrenci sınava Enstitü tarafından oluşturulan görüntülü konferans sistemi üzerinden katılabilir.
  • (1) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Kural olarak, iki tez izleme sınavı arasında en az dört ay süre olması gerekir.
  • (2) Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
  • (3) Tez izleme sınavı, yer ve saati; jüri üyelerine ilan edilmek üzere sınav tarihinden yedi gün önce, Enstitüye, tez danışmanı tarafından yazılı olarak bildirilir.
  • (4) Kayıt yenileyip faaliyette bulunmayan, Enstitü Yönetim Kurulu tarafından kabul edilmiş bir mazereti bulunmadan Enstitüye süresi içinde rapor sunmayan veya ilan edilen gün ve saatte sınava girmeyen öğrencinin tez izleme sınavı başarısız sayılır.
  • (5) Tez izleme komitesi tez izleme sınavları sırasında tez konusu değişikliğine kanaat getirirse, konuya ilişkin bir rapor hazırlar ve Enstitüye sunar. Enstitü Yönetim Kurulu tarafından incelenen rapor uygun görüldüğü takdirde, öğrenci, Enstitü Yönetim Kurulu kararı tarihini izleyen altı ay içerisinde, yeni tez konusu için tez önerisi savunma sınavına girer. Tez izleme komitesi tarafından tez konusu değiştirilen öğrenci yeni tez önerisi savunmasından ve en az üç tez izleme sınavından başarılı olmak zorundadır. Kayıt yenileyip faaliyette bulunmayan, Enstitü Yönetim Kurulu tarafından kabul edilmiş bir mazereti bulunmadan Enstitüye süresi içinde rapor sunmayan veya ilan edilen gün ve saatte sınava girmeyen öğrencinin tez izleme sınavı başarısız sayılır.
  • (6) Tez izleme sınavı döneminde yurt dışında görevli olan komite üyeleri veya altı aydan fazla yurt dışında bulunması gereken öğrenci sınava Enstitü tarafından oluşturulan görüntülü konferans sistemi üzerinden katılabilir.
  • (1) Doktora programında öğrenim gören bir öğrenci, elde ettiği sonuçları Enstitü Müdürlüğü tarafından belirlenen tez yazım kılavuzuna uygun biçimde yazar ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunur. Tez yazım kılavuzuna uygun olarak yazılmayan tezlerin savunma jürileri teşkil edilmez.
  • (2) Öğrencinin tezinin sonuçlanabilmesi için en az üç tez izleme komitesi raporu sunulması gerekir.
  • (3) Doktora öğreniminde tez savunmasına girmeden önce, doktora tez çalışmasından yayın üretme şartı aranıp aranmayacağı veya tez çalışmasından yayın üretmeye ilişkin koşullar Enstitü Kurulunun teklifi üzerine Senato tarafından belirlenir.
  • (4) Doktora tezinin savunmasından önce ve düzeltme kararı verilen tezlerde ise düzeltme ile birlikte öğrenci tezini tamamlayarak danışmanına sunar. Öğrenci, tezin savunulabilir olduğuna ilişkin danışman onayını aldıktan sonra, tezi Enstitüye teslim eder. Enstitü söz konusu tezi, tez yazım kılavuzunda belirtilen esaslara uygun olarak şekil yönünden inceler ve teze iliş- kin intihal yazılım programı raporunu alır. Rapordaki verilerde gerçek bir intihalin tespiti halinde gerekçesi ile birlikte karar verilmek üzere, tez Enstitü Yönetim Kuruluna gönderilir.
  • (5) Şekil ve bilimsel etik yönünden savunmaya hazır bulunan tez, savunmaya hazırlanması için öğrenciye bildirilir. Ardından tez için bir tez savunma jürisi belirlenir. İntihal raporu, danışmana ve belirlenen jüri üyelerine gönderilir.
  • (6) Doktora tez savunma jürisi, danışman ve Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin tez izleme komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az ikisi kendi yükseköğretim kurumu dışından olmak üzere danışman dâhil beş öğretim üyesinden oluşur. Danışmanın oy hakkı olup olmadığı hususunda Enstitü Yönetim Kurulu karar verir. Danışmanın oy hakkı olmaması durumunda jüri altı öğretim üyesinden oluşur. Ayrıca ikinci tez danışmanı oy hakkı olmaksızın jüride yer alabilir. Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır.
  • (7) Öğrenci, tezin birer nüshasını tez savunma tarihinden en az on beş gün önce jüri üyelerine ulaştırmaktan sorumludur.
  • (8) Tez savunma sınavı tarihi danışman tarafından belirlenir ve ilan edilmek üzere sınav tarihinden en geç yedi gün önce yazılı olarak Enstitüye bildirilir. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavı, öğretim elemanları, lisansüstü öğrenciler ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır. Sınav esnasında öğrenciye yalnız jüri üyeleri soru sorabilir.
  • (9) Tez sınavının tamamlanmasından sonra, jüri dinleyicilere kapalı olarak, tez hakkında salt çoğunlukla "kabul", "ret" veya "düzeltme" kararı verir. Bu karar Anabilim Dalı Başkanlı- ğınca tez sınavını izleyen üç gün içinde Enstitüye tutanakla bildirilir.
  • (10) Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
  • (11) Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde düzeltmeleri yapılan tezi aynı jüri önünde yeniden savunur. Öğrenci düzeltme sınavı tarihinden en geç yedi gün önce jüriye tezini teslim eder. Düzeltme kararı sonunda belirtilen süre içerisinde tez savunma sınavına katılmayan ya da bu savunma sonunda da başarısız bulunarak tezi kabul edilmeyen öğrenci başarısız olarak değerlendirilir. Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin Enstitü ile ilişiği kesilir.
  • (12) Lisans derecesi ile doktoraya kabul edilmiş olanlardan tezde başarılı olamayanlar için talepleri halinde tezsiz yüksek lisans diploması verilir.