Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı

Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalının amacı; Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü Müdürlüğü (HUTEN)’nün uzay teknolojilerinde Türkiye’nin önde gelen eğitim ve teknolojik bilgi merkezi olmak olarak belirlenmiştir.

Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı'nın misyonu uzay bilim ve teknolojilerinde ve özellikle uydu sistemleri tasarım ve değerlendirmede Türkiye'nin gereksinim duyduğu uzman insan gücünü eğitmek ve yetiştirmektir.

Lisansüstü programlarına, Uzay Bilimleri A.B.D.’nın belirlediği koşulları sağlayan Uzay ve Havacılık Bölümleri ile ilgili diğer disiplinlerden mezun olanlar kabul edilirler. Diğer disiplinlerden mezun olan adayların normalde bir lisans tamamlama programını bitirmeleri gerekir.


Ders Kodu ve Adları

Ders Kodu Ders Adı
UZ 501 Uzay Kavram ve Politikalarına Giriş
UZ 502 Yörünge Dinamiği
UZ 503 Uydu Mimarisi ve Alt Sistemleri
UZ 504 Uydu Misyon ve Sistem Tasarımı
UZ 505 Uydu Haberleşmesi
UZ 506 Uzaktan Algılama Sistemleri
UZ 507 Optik Sistemler Tasarımı
UZ 508 Uzay Teknolojilerine Giriş
UZ 510 Görüntüleme Radarı Tasarımı
UZ 511 Uzay Hukuku
UZ 512 Uydu Sistemleri İşletme ve Yönetimi
UZ 513 Uzay İşletmeciliği, Pazarlama ve Ticareti
UZ 515 Uluslararası Uzay Politikaları
UZ 516 Haberleşme Sistemleri ve Politikaları
UZ 517 Uluslararası Stratejik Yönetim
UZ 520 Uzay Yapıları ve Üsleri Tasarım ve Yapımı
UZ 525 Uzay Hukuku ve Politikaları
UZ 530 Yörünge Mekaniği
UZ 531 Uydu Sistemleri Tasarım ve Kontrolü
UZ 532 Roket İtkisi
UZ 500 Yüksek Lisans Tezi (Kredisiz)
UZ 590 Yüksek Lisans Semineri (Kredisiz)
UZ 591 Yüksek Lisans Uzmanlık Alan Dersi
UZ 600 Doktora Tezi (Kredisiz)
UZ 690 Doktora Semineri (Kredisiz)
UZ 691 Doktora Uzmanlık Alan Dersi



Ders İçerikleri

UZ 500 Yüksek Lisans Tezi: Yüksek Lisans derecesi alabilmek için öğrenci ve öğretim üyesi arasında düzenlenen araştırma programı. Öğrenciler bu derse üçüncü yarıyıldan itibaren tez araştırmasının ve yazımının gerçekleştirildiği bütün dönemler için kayıt olurlar.
UZ 501 Uzay Kavram ve Politikalarına Giriş: Uzay nedir, fiziki özellikleri, neden uzay, uzay bilimlerinin tarihi, uzay teknolojilerinin gelişmesi, kullanım alanları ve insanlığa yararları, uzay sanayi ve ticareti, uluslararası alanda uzay sorun ve politikaları, uzay hukuku, uluslararası uzay örgütleri ve politikaları, uzayda işbirliği, ülkelerin uzay politikaları.
UZ 502 Yörünge Dinamiği: Uzay cisimlerinde eksenler ve geometri sistemleri, Dünya merkezli geometri, Kepler yasaları, uydu parametreleri, yörünge ve uydu hareketi hesapları, sapmalar (perturbations),  uydu hareketlerinin Dünyadan gözlenmesi, izdüşümü ve görüş alanı, fırlatma ve atmosfere giriş, uzay ortamı.
UZ 503 Uydu Mimarisi ve Alt Sistemleri: Genel uydu türleri, “bus” ve temel uydu işlevleri, yapı ve mekanizmalar, uydu alt sistemleri, açısal durum (attitude) belirleme ve kontrol, yerle iletişim (communication), komuta ve veri işlemleri, güç, termal tasarım, konum bulma ve navigasyon, yararlı yük (payload) türleri, yük-uydu ara yüzleri, roket-uydu ara yüzü.
UZ 504 Uydu Misyon ve Sistem Tasarımı: Uydu misyon kavramı, misyon isterleri belirleme ve tanımı, misyon mimarisi belirleme, yararlı yük (payload) tasarımı, gözlem yükleri tasarımı, haberleşme yükleri tasarımı, kitle bütçesi, güç bütçesi, iletişim (link) bütçesi, uydu üretim ve testleri, fırlatma sistemleri ile entegrasyon, yer sistemleri, eğitim ve işletme, maliyet, güvenlik unsurları.
UZ 505 Uydu Haberleşmesi: İletişim mimarisi, veri hacmi ve veri hızları, uzay haberleşme teknikleri, antenler, yayılan güç, alınan güç, gürültü, taşıyıcı gürültü oranı, ortam etkileri, modülasyon teknikleri, polarizasyon, spektrumun kullanımı, S, C, L, ve Ku bantları özellikleri, analog iletişim, sayısal iletişim, yer anten ve sistemleri, çoklu erişim, FDMA, TDMA, CDMA, uydu ağları.
UZ 506 Uzaktan Algılama Sistemleri: Elektromanyetik radyasyon ve uzaktan algılama, pasif ve aktif uzaktan algılama, kullanım alanları, askeri uygulamalar, optik algılama, IR, NIR, termal algılama, radar görüntüleri, SLAR, SAR, görüntü oluşturma, genel görüntü özellikleri (ayırım gücü, OTF, PSF vb.), görüntü işleme, algılama sistemleri ve özellikleri, gereksinime göre tasarım.
UZ 507 Optik Sistemler Tasarım: Kamera türleri, film türleri, sensör türleri,spektroradyometri, tasarım adımları, optik temelleri, Fourier Optiği, ayırım gücü, OTF, PSF, işaret/gürültü performansı, spektral enerjinin ayrılması, prizma ve gratingteknikleri, radyometrik kalibrasyon, geometrik ve spektral süzgeçler.
UZ 508 Uzay Teknolojilerine Giriş: Uzay nedir, fiziki özelilikleri, neden uzay, uzay bilimlerinin tarihi, uzay teknolojilerinin gelişmesi, uydu parametleri, yerle iletişim, güç, formal tasarım, konum bulma ve navigasyon, kullanım alanları ve insanlığa yararları, uzay sanayi ve ticareti, uluslararası alanda uzay sorun ve politikaları, uzay hukuku, uluslararası uzay örgütleri ve politikaları, uzayda işbirliği, ülkelerin uzay politikaları.
UZ 510 Görüntüleme Radarı Tasarım:  Radar temelleri, açısal ayırım, mesafe ayırımı, duyarlık ve belirsizlik, sönüm, gürültü, işaret/gürültü, alıcılar, yansıma, saçılma, PPI ve B-scan radarlar, gerçek açıklıklı radarlar, sentetik açıklıklı radarlar (SAR), SAR ile görüntü oluşturma, SAR işaret işleme, karlanma gürültüsü, SAR uydu sistemleri
UZ 511 Uzay Hukuku: Uzayla ilgili uluslararası anlaşmalar, uzayın silahtan arındırılması, yıllar boyunca BM Uzayın Barışçı Amaçlarla Kullanılması Komitesi (UBAKK) gündemi, uzayın sınırları sorunu, uzay kazaları sonuçları, uzayın kullanım hakları, ülkelerin hak ve sorumlulukları, yörünge kalıntıları (çöpü) sorunu, güncel konular
UZ 512 Uydu Sistemleri İşletme ve Yönetimi: Uydu sistemlerinin uzay ve yersegmentleri ayırımı ve ara yüzü, uydu kontrol işlemleri, yer sistemi temel işlevleri, yer sistemi ana elemanları ve tasarımı, işletme ilkeleri, işletme maliyeti, eğitim, uzay lojistiği, yasal zorunluluklar, seçenekler.
UZ 513 Uzay İşletmeciliği, Pazarlama ve Ticareti: Bir endüstriyel ve ticari alan olarak uzay, haberleşme sektörü, doğrudan TV ve radyo yayını sektörü, oluşmakta olan uydu-internet sektörü, uzaktan algılama sektörü, GPS sektörü, fırlatma sektörü, bu sektörlerdeki büyük oyuncular, fiyatlar, maliyetler, pazarlama teknikleri, rekabetler.
UZ 515 Uluslararası Uzay Politikaları: ABD, Rusya, Avrupa Uzay Ajansı, Avrupa ülkeleri, Kanada, Japonya, Hindistan, İsrail, Kore, Brezilya vb ülkelerin uzay politikaları, bu politikaların etkileşimleri, BM UBAKK gündemi, uluslararası uzay işbirliği örgütleri ve çerçeveleri, ortak projeler.
UZ 516 Haberleşme Sistemleri ve Politikaları: İletişim mimarisi, veri hacmi ve veri hızları, uzay haberleşme teknikleri, antenler, yayılan güç, alınan güç, haberleşme politikaları, uygulama alanları.
UZ 520 Uzay Yapıları ve Üstleri Tasarım ve Yapımı: Serbest uzayda ya da Ay, Mars gibi uzay kütleleri üzerinde kurulacak üslerin tasarlanmasında ve yapımında takip edilecek ana esaslar. Bu ortamların özellikleri, dünya ortamından farklılıkları. Yapı tasarımlarında alınacak yükler ve bunların etkileri. Yerel malzeme kullanılabilirliği, sağlanması ve bu konuda yapılacak işlemler. Radyasyondan korunma. Enerji, su ve oksijen sağlanması. Yaşam koşullarının oluşturulması. Çevresel atıkların işlenmesi ve zararsızlaştırılması. Ay, Mars üzerinde ulaşım. Dünya ve uzay üsleri arasında irtibatın sağlanması ve sürdürülmesi. Uzay üslerinin insanlığa etkileri. Finansal boyutlar.
UZ 590 Yüksek Lisans Semineri: Bu seminer, Uzay Bilimleri ABD’nin farklı alanlarında araştırma yapma ilgilerini artırmak için düzenlenmiştir. Lisansüstü öğrencileri bu dersi almak ve gereklerini yerine getirmek zorundadır.
UZ 591 Yüksek Lisans Uzmanlık Alan Dersi: Danışmanın yönetimindeki tez seviyesinde olan tüm yüksek lisans öğrencilerinin çalışma konularının ve bu konulardaki yeni gelişmelerin değerlendirilmesi.
UZ 600 Doktora Tezi: Doktor unvanı alabilmek için öğrenci ve öğretim üyesi arasında düzenlenen araştırma programı. Öğrenciler bu derse beşinci sömestrden itibaren tez araştırmasının ve yazımının gerçekleştirildiği bütün dönemler için kayıt olurlar.
UZ 690 Doktora Semineri: Uzay Bilimleri ABD’nın farklı alanlarında araştırma yapma, ilgilerini artırmak için düzenlenmiştir. Doktora öğrencileri bu dersi almak ve gereklerini yerine getirmek zorundadır.